Rembieliński Rajmund Hiacynt h. Lubicz (1774-1841),

poseł i marszałek sejmu Król. Pol., działacz gospodarczy. Ur. we wrześniu w Warszawie, był synem Stanisława (zob.) i Marianny (Marcjanny) z Łączyńskich, bratem Wiktora (zob.). W l. 1788-92 Rembieliński kształcił się w Szkole Rycerskiej w Warszawie. Brał udział w insurekcji kościuszkowskiej, organizując powstanie w ziemi wiskiej. Dn. 16 VII 1794 został mianowany pułkownikiem milicji ziemi wiskiej. Po rozbiorach gospodarował w swoich majątkach i zajmował się studiowaniem historii i prawa, a także literaturą; przetłumaczył 5-aktową sztukę F.T. Arnauda „Hrabina Salisbury czyli Order Podwiązki” (1806), wystawioną w Teatrze Narodowym w Warszawie 1 VI 1806. W okresie napoleońskim stał się organizatorem administracji w Białymstoku i Łomży. Karierę urzędniczą rozpoczął od stanowiska komisarza likwidacyjnego w Białymstoku w r. 1807. Dn. 11 IX t.r. został wybrany na sesji Komisji Rządzącej na prezesa Deputacji Administracji w części Białostockiego przyłączonej do Ks. Warsz. Rembieliński zaproponował Łomżę jako siedzibę Deputacji Administracji i Sądu Departamentowego. Sprawozdania z czynności, jakie składał Rembieliński w Komisji Rządzącej, przyjmowano „z winną gorliwości jego pochwałą” („Materiały do dziejów Komisji Rządzącej”).
Dn. 19 XII 1807 r. Rembieliński otrzymał urząd prefekta Rady Administracyjnej dep. łomżyńskiego, a od 19 I 1808 został prefektem dep. płockiego. W kwietniu t.r. powołano Rembielińskiego na naczelnika powstania i pełnomocnika rządu w dep. płockim. Zwrócił na siebie uwagę energicznym zachowaniem się w początkowym okresie wojny w Płocku i znakomitym zorganizowaniem obrony prawego brzegu Wisły. Pisał także artykuły do dodatku „Gazety Warszawskiej” pt. Listy, poświęcone tematyce społecznej i politycznej. Od r. 1808 był członkiem podległej Berlinowi loży „Albertyna Doskonałości” w Płocku. W maju 1809 dekretem ks. Józefa Poniatowskiego mianowany został generalnym intendentem wojsk polskich w Galicji. Nominację tę częściowo zawdzięczał protekcji dostojników francuskich, a zwłaszcza marszałka Andre Masseny. Jako intendent generalny w Galicji Rembieliński otrzymał bardzo szerokie pełnomocnictwa. Położył wówczas duże zasługi w sprawowaniu zarządu cywilnego Galicji i umiał wydobyć z tego terenu potrzebne wojsku zasoby. Zyskał tym uznanie i wdzięczność J.Poniatowskiego, lecz wywołał niechęć bezwzględnie traktowanej szlachty. Zarzucano mu, że uważa Galicję za kraj podbity, a nie odzyskany. Hugo Kołłątaj domagał się zniesienia intendentury i stworzenia rządu z Galicjan, a dyplomatycznie podnosząc patriotyzm Rembielińskiego i jego zasługi, wyrażał nadzieję, że on sam zrezygnuje z tej godności. W r. 1811 ukazały się drukiem Rembielińskiego Uwagi nad zasadami podatkowymi a w szczególności nad uregulowaniem podatku gruntowego i ustanowieniem maksimum onego w zastosowaniu do Księstwa Warszawskiego (Płock).
W r. 1814 Rembieliński był jednym z organizatorów ankiety w sprawie uwłaszczenie chłopów. Napisał Projekt polepszenia stanu włościan w Księstwie Warszawskim (Płock 1815), w którym wskazywał na korzyści płynące dla chłopów z zabezpieczenia im wolności, oświaty oraz z możliwości nabywania ziemi na własność. Nie domagał się Rembieliński powszechnego uwłaszczenia lecz proponował, aby chłop opłacił połowę ceny ziemi a drugą połowę specjalny Bank Włościański. Po odwołaniu ze stanowiska generalnego intendenta, Rembieliński wiele uwagi poświęcał zarządzanemu przez siebie dep. płockiemu. Z jegi inicjatywy 20 VIII 1811 powstał teatr miejski w Płocku, założono tam drukarnię rządową, ukazywał się „Dziennik Departamentowy Płocki”. Po klęsce Napoleona w Rosji Rembieliński wyjechał do Drezna. Jednakże już w grudniu 1813 powrócił do kraju i objął ponownie swoje stanowisko. W l. 1815-16 ogłosił cztery obszerne artykuły o tematyce ekonomiczno-politycznej w „Pamiętniku Warszawskim” (T.3:1815 nr 9, T.4:1816 nr 2,3, T.5: nr 6), w których opowiedział się za reformami i silną władzą centralną. Z końcem 1815 r. na skutek zarzutów o niesłusznym aresztowaniu obywatela, który nie stawił się na wezwanie prefekta, został zawieszony w czynnościach urzedowych.
Dn. 8 IX 1816 dzięki poparciu Józefa Łuszczewskiego i Tadeusza Mostowskiego powołany został Rembieliński na stanowisko prezesa Komisji Woj.[ewództwa] Mazowieckiego. Napisał wówczas trzy raporty z objazdu powiatu łęczyckiego, przedstawiające trudny proces tworzenia administracji na tym terenie. Rozwinął równocześnie działalność mającą na celu uprzemysłowienie kraju. Opracował projekt utworzenia państwowych isad przemysłowych w obwodzie łęczyckim. Był zwolennikiem wprowadzenia protekcjonistycznej polityki w stosunku do przemysłu włókienniczego. Sprowadził sukienników do Zgierza, a tkaczy bawełnianych do Łodzi. Uczestniczył w komisji przeprowadzającej rozgraniczenie województw i powiatów. Przygotowywał zasady gospodarki finansami i położył duże zasługi w akcji „urządzania miast”. Rembieliński uważany jest za twórcę Łodzi przemysłowej.
W r. 1819 Rembieliński był członkiem honorowym loży „Jutrzenka Wschodząca”, w 1820 członkiem loży „Wschodzące Słońce”, w r. 1821 „Doskonałości” i „Przyjaciele Ludzkości” oraz Najwyższej Kapituły. Wybrany w r. 1818 na posła na sejm z pow. biebrzańskiego, w r. 1820 Rembieliński został marszałkiem sejmu. Opublikowane wówczas zostały mowy Rembielińskiego” Przedmowa do Izby Poselskiej w dniu instalacji marszałka tej Izby (b.m. i r.), Głos marszałka Izby Poselskiej na posiedzeniu Izb Połączonych 13 września 1820 (toż po francusku 1820) oraz Mowa ... marszałka Izby Poselskiej na ostatnim jej posiedzeniu 13 października 1820 (1820). Na sejmie 1820 r. doszło do ostrego konfliktu Rembielińskiego z opozycją polityczną. Od r. 1821 Rembieliński wchodził w skład Biura Centralnego Policji dla Warszawy i Król. Pol., a od 1823 był członkiem Centralnej Komisji Likwidacyjnej, której zadaniem była likwidacja archiwów, kapitałów, nieruchomości i ruchomości towarzystw wolnomularskich i inn. działających w Król. Pol. Na sejmie 1825 r. wszedł do komisji skarbowej i uważany był za mówcę prorządowego.
Po wybuchu powstania listopadowego Rembieliński powołany został w grudniu 1830 na członka Komisji Potrzeb Wojska. W dn. 18 I 1831 na własną prośbę zwolniono go z obowiązków prezesa Komisji Woj. Mazowieckiego. Podobno kandydatura jego wysuwana była na rozmaite stanowiska, m. in. ministra spraw wewnętrznych. Rembieliński składał Józefowi Chłopickiemu memoriały, w których proponował różne sposoby zabezpieczenia przed inwazją, m. in. wniósł ważny projekt, aby główne magazyny żywności były zakładane na lewym brzegu Wisły. Dyktator odrzucił jednak propozycję Rembielińskiego, co podobno spowodowało, że wyjechał on do Drezna, skąd powrócił dopiero po upadku powstania. W styczniu 1832 ponownie powierzono mu urząd prezesa Komisji Woj. Mazowieckiego, co świadczy o tym, że jego zachowanie się w czasie powstania uznano za lojalne wobec Rosji. Rembieliński domagał się rozpoczęcia działalności w sprawie uwłaszczenia chłopów. Po kilku miesiącach urzędowania przeciwstawił się realizacji nakazu konfiskaty dóbr osób oskarżonych o udział w powstaniu. Dn. 18 VIII 1832 został zwolniony ze służby. Słowa ukazu brzmiały: „Rembieliński oddalony zostaje ze służby i nadal do niej przyjętym być nie może”. Represje te wywołały sympatię dla Rembielińskiego. Wkrótce przypisywano mu nawet stosunki z emisariuszami.
Rembieliński zajął się głównie gospodarowaniem w swoich majątkach na Mazowszu: Jedwabne, Krośniewice (wniesione przez żonę), Giełczyn. Zmarł 12 II 1841 w Łomży, pochowany został na cmentarzu w Jedwabnem. Odznaczony był orderami Św. Włodzimierza 3 kl., Św. Stanisława 1 kl., Św. Anny 1 kl.
Ożeniony (15 II 1797) z „słynną z wykształcenia” Agnieszką Heleną z Opackich, córką Chryzantego (zob.), Rembieliński nie miał z nią potomstwa, a po rozwodzie zawarł związek małżeński (w r. 1819) z Antoniną z Weltzów, z którą miał synów: Aleksandra i Eugeniusza, właścicieli majątków po ojcu i jego braciach.
[bibliografia]
Kazimierz Badziak i Henryk Michalak

src: Pol. Sł. Biogr.
Jego zasługi dla Łodzi przez p. Monikę Izdebską w Gaz.Wyb. ongiś opisane.